ŞEHİTLİKLER

Yıldırım Kemal Şehitliği ( Sinanpaşa / Afyonkarahisar )

Dumlupınar’a 14 km uzaklıktaki Yıldırım Kemal Şehitliği, Afyonkarahisar Sincanlı İlçesi’ne bağlı, eski adı Küçükköy iken Yıldırım ismini alan köyde Tren İstasyonu bitişiğine yapılmıştır.Dumlupınar’dan karayolu ve demiryolu ile ulaşım imkanı vardır. Yıldırım Kemal (Konya’da hastahaneden kaçarak Fahrettin Altay Paşa’nın bulunduğu cepheye gelmiş, paşa onu İkinci Tümen’e göndermiş, bu arada Küçükköy’de muharebe etmekte olan İkinci Alaya katılmıştır.Yıldırım, 27 Ağustos 1922 tarihinde Küçükköy Tren İstasyonu’ndaki Yunan birliklerini ortadan kaldırmak için görevlendirilmiş,yapılan çarpışmalar sonucunda Küçükköy düşmandan temizlenmiş, ancak Üsteğmen Yıldırım Kemal ile dört subay ve 30 er bu arada şehit olmuşlardır. Topluca gömülen şehitlerin mezar ve anıtları 1966 yılında bugünkü biçimde inşa edilmiştir. Şehitlikte 1996 yılında da yeni düzenlemeler yapılmıştır.Anıt mezar taşı kitabesinde, “Bu taş 26-27 Ağustos 1922 muharebesinde Yunan ordusunun hatt-ı ric’atini kesen Türk süvari kolordusunun bu civarda verdiği şehitler namına dikilmiştir. Kendilerine Cenâb-ıHakk’ın rahmeti niyaz olunur. Birinci ve İkinci ve On dördüncü Süvari Fırkalarından
Şehit Zabitler:Alay 11’den Ayaşlı Rauf Efendi, Alay 2’den Mülazım İzmirli Yıldırım KemalEfendi, Alay 3’den Mülazım İstanbullu Selahattin Efendi, Kolordu5’ten Muhafız Mülazım Bayramiçli Lütfi Efendi, Alay 5’ten Zabit vekiliKırklarelili Azmi Efendi.Şehit Erler:5 nci Kolordu Muhafızından Amasyalı Kamil, Kasım Çavuş, Keskinli Nur Ali,Kayserili Osman Avcı, Alay 3’ten Vanlı Şaban Mustafa, Mehmet, Beyşehirli Sadıkİbrahim, Alay 5’ten Dinarlı Ahmet Ali, Keçiborunlu Rıza Mehmet, Alay 11’denSungurlulu Mehmet Osman, Taşköprülü Şükrü Süleyman, Bolvadinli İbrahim Ahmet,Aziziyeli Mustafa Ali, Ayancıklı Mehmet Şaban, Çankırılı Ahmet Bayram, Ahmet Ömer, Geyveli Ali Mustafa, Sungurlulu Abidin Beşir, Niğdeli Şükrü Ömer,Alay 14’ten Taşköprülü Hüseyin İbrahim, Koçhisarlı Niyazi Murat, Kemahlı Hasan Mevlüt, Mihalçıklı Kamil Ahmet, Çankırılı Mehmet Ahmet, Alay 21’den ÇerkeşliÖmer Mustafa, Yozgatlı Kadir Abdurrahman, Kayserili Ahmet Sadık, Alay54’ten Konyalı Rıfat Hasan, Muğlalı İsmail Milli, Osmanoğlu Hüsnü, BeyşehirliMehmet, Küttap Kamil” yazılıdır. Diğer kitabede de Türkçe olarak “Kurtuluş Savaşı şehidi Sv. Tgm. Yıldırım Kemal 1898-1922″… yazmaktadır.

+
 

Albay Reşat Çiğiltepe Şehitliği

          Afyon`nun güneybatısında yer alan, 1591 rakımlı Çiğiltepe üzerinde, 27 Ağustos 1922 günü Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e verdiği sözü yerine getirememenin üzüntüsü sonucu intihar eden 57.tümen komutanı Miralay Reşat Bey ve o çevrede şehit düşenlerin anısna yaptırılmış olup, 22.06.1996 tarihinde ziyarete açılmıştır.

            Şehitlik, girişte bronzdan yapılmış Alb. Reşat Çiğiltepe büstü, kitabesi ve kaidesi, şehitlik ortasında çekilmiş bir kılıcı andıran dikili taş ve kitabeleri ile mermerden yapılmış şehit mezarlarından oluşmaktadır.

            Afyon Sincanlı ilçesi sınırları içinde bulunur.Sincanlı ilçesinin güneydoğusunda bulunan Çiğiltepe üzerindedir ve Sincanlı ilçesine 18 km. mesafededir.

            Atatürk 04 Ekim 1922 günü T.B.M.M.de yaptığı konuşmada;

            “Bu taarruz gününde (27 Ağustos 1922) en sol cenahta bir tümenimiz (57. tümen) taarruzunu tevcih ederken kuvvetlerini biraz yekdiğerinden uzakça bulundurmuştur. Bu itibarla düşman üzerinde müessir bir tazyik yapamıyordu.

            O tümenin komutanı Reşat Bey namında bir zattı.Bu zatı çok eskiden tanıyorum. Muş’ta beraber muharebe yaptık. Çok kıymetli bir askerdi, şahsen bana çok muhabbeti ve kıymeti vardı. Telefonla sordum:

            -“Niçin hedefinize (Çiğiltepe’ye) vasıl olamadınız?” dedim.

            -“Yarım saat sonra hedeflere vasıl olacağız” dedi.

            Halbuki; maatteessüf yarım saatte bu hedefler elde edilememişti. Tekrar sorduğum zaman telefonda Reşat Bey’in son bir veda namesini okudular. Orada diyordu ki: “Yarım saat zarfında size o mevkileri almak için söz verdiğim halde, sözümü yapamamış olduğumdan dolayı yaşayamam.”

            On beş dakika sonra Çiğiltepe alınmış ancak şehit komutan Miralay Reşat Bey bu müstesna anı görememiştir.

            Şehitlikteki kitabede ise şunlar yazılıdır:

  

           57 nci Tümen Komutanı

            Albay Reşat Çiğiltepe (1879-1922)

            İstanbul’da doğdu. Ziya Paşa’nın oğludur. Trablusgarp,Balkan,Çanakkale ve Birinci Dünya Savaşlarına katıldı. Askeri mahkeme üyeliği yaptı. Milli Mücadeleye katılmak üzere İnibolu’dan Anadolu’ya geçti. İnönü ve Sakarya savaşlarına katıldı. Büyük Taaruz’da Yarbay idi. 27 Ağustos 1922 günü Çiğiltepe’ye emredilen saatte hedefine varamaması nedeniyle intihar etmiştir. Sandıklı’da gömülüdür. Mecidi nişanları,gümüş muharebe liyakat, Tahlisiye, Alman, Avusturya-Macaristan Harp madalyaları ve İstiklâl madalyası ile ödüllendirilmiştir.

            Ruhu şad olsun. Türk ulusunun minnet ve şükranlarını sunuyoruz.  

           Etrafı mermer korkuluklar ile çevrili bu şehitliğin içinde çimenle kaplı yerde küçük mermer plaketlere burada şehit düşenlerin isimlerinin yazılı olduğu makam mezarları vardır.

            Bu makam mezarlığının başında da mermerden şu kitabe yer almaktadır:

 

            BÜYÜK TAARUZ ŞEHİTLİĞİNDE

            26-29 AĞUSTOS 1922 GÜNLERİ

            MUKADDES VATAN TOPRAKLARI İÇİN

            ŞEHİT DÜŞEN YÜCE KAHRAMANLAR

            YATMAKTADIR.

            Buradaki diğer bir mermer kitabede ise şunlar yazılıdır:

            “Afyonkarahisar,Dumlupınar Meydan Muharebesi ve onun son devresi olan 30 Ağustos Muharebesi Türk Tarihi’nin en önemli bir dönüm noktasını tekil eder.

            Hiç şüphe etmemelidir ki yeni Türk devletinin genç Türk Cumhuriyetinin temeli burada sağlamlaştırıldı. Ebedi hayatı burada taçlandırıldı. Bu sahada akan Türk kanları ,bu semada uçan şehit ruhları Devlet ve Cumhuriyetimizin ebedi koruyucularıdır. Bu büyük Meydan Savaşında şehit düşen evlatlarımızı rahmet minnet ve şükranla anıyorum.
 

GAZİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK
30 Ağustos 1924 

            2004 yılında Afyon Valiliğince çevre düzenlenmesi ve etrafın ağaçlandırma çalışması yapılmıştır. Yine Şehitliğe giden Afyon-Antalya yolu üzerindeki ayırım noktasından itibaren 10 km. lik yol asfaltlanmıştır.

 

 Büyük Taarruz Şehitliği ve M. Kemal Atatürk Anıtı

   Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın, 26 Ağustos 1922 günü Kocatepe’de Büyük Taarruz emrini vermesiyle birlikte, 26-27-28 ve 29 Ağustos 1922’de şehit düşen 275 subay ve 2150 mehmetçik (toplam 2425 şehit) anısına yapılan, sembolik bir şehitliktir. 500 şehidin mezar taşları vardır.
   Şehitlik girişinde, ön kısımda şadırvan ve namazgah vardır. Şehitlik duvarları beyaz ayazin taşından yapılmıştır ve şehitliğe girişte 8 m. yükseklikte geleneksel mimari tarzda kemerli kapı vardır. Şehit mezarlarının bulunduğu bölüm ve arka kısmında kaidesi ile birlikte 18 m. yükseklikte Başkomutan Mustafa Kemal Anıtı bulunmaktadır. Anıt kaidesine Büyük Taarruz’a katılan bütün komutanların ve birliklerin adları mermer bloklara yazılmıştır. Kaidenin diğer yüzlerine Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın emri ve direktifleri mermer bloklara yazılıdır. Anıtın iki yanında 45’er metrekarelik iki adet rölyef bulunmaktadır.
   Şehitlik, Afyon’a 17 km. mesafede, Afyon-Antalya-İzmir karayolu kavşağının hemen güney tarafında, Sincanlı ovasına hakim bir tepe olan Işık (Sarıkız) tepe üzerinde bulunmaktadır. Yoldan, ege ve akdenize gidip gelirken görülecek şekilde inşa edilmiştir.  

Şehitlik, Afyonkarahisar’a 16 km. uzaklıkta, Milli Park karşısındaki Işık Tepe (Sarıkız) üzerindedir. 26-29 Ağustos 1922 tarihlerinde şehit düşen 275 subay ve 2150 Mehmetçik anısına sembolik olarak 1993 yılında yapılmıştır. Şehitliğin giriş bölümünün solunda namazgah, sağda bir şadırvanı, arka bölümünde Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk’ün anıtı, anıt kaidesinde taarruza katılan komutanların isimleri, anıtın iki tarafında savaş günlerini anlatan rölyeşer, giriş bölümünde sembolik mermer mezar taşları yer almaktadır. Mezar taşı kitabelerinde şehitlerin memleketi, adı, doğumu ve kaç yaşında şehit oldukları yazılıdır.

 

Email : [email protected] Santral 0 272 311 77 48 - Fax 0 272 311 71 38